Seensa
Jireenyi ilma namaa mar’ataa fi fooyya’aadha. Garuu wanti hundumaa irratti ijaaramu tokko jira — inni sun ofitti amanamummaadha. Ofitti amanamummaan humna sammuu fi qalbii namaa kan kakaasu, nama tokko waan hojjatu hunda keessatti itti gaafatama fudhachiisu, shakkii keessaa baasuu fi mul’ata isaa dhugoomsuuf isa kakaasuudha.Namni ofitti amanamu yeroo rakkoo keessa tasgabbaa’a, yeroo gammachuu keessa sagalee ulfina isaatiin hin boonu, yeroo gadi bu’ee immoo hin hafee of irra ka’a. Kanaaf, ofitti amanamummaan bu’uura milkaa’ina jireenya namaa ti; hojii, barnoota, walitti dhufeenya, fi jireenya hunda keessatti murteessaadha.
1. Ofitti Amanamummaa Maal Jechuudha?
Ofitti amanamummaa jechuun ofitti amanuu, dandeettii fi kaayyoo ofii beeku, akkasumas murtii fi hojii ofii irratti ittigaafatamummaa fudhachuu dha. Namni ofitti amanamu “ani nan danda’a” jedhee of barsiisa; badii isa mudate irraa barachuu danda’a; sodaa fi shakkii of keessaa balleessa.Ofitti amanamummaan haala sammuu qofaa miti; amala, murannoo fi itti gaafatamummaa wajjin walqabata. Namni ofitti amanamu, waan nama biraa fakkeessuu hin barbaadu; of isaaf jira, of isaaf hojjeta, fi of isaaf milkaa’a.
2. Ofitti Amanamummaa fi Amantii
Ofitti amanamummaan Rabbii irratti hirkachuun cimaadha. Namni Rabbii isa uume beeku, sababni uumama isaa akka jiraatu hubata. Kanaaf, sodaa ilmaa namaaf jilbifachuun bakka hin qabu. Yeroo hedduu, namoonni ofitti hin amanamne, sodaa fi shakkii garaa isaanii keessa tursu — garuu namni Rabbii amanu, akka inni qajeelchu amanatee of irraa ittisa.Rabbii sii uumeef malee sodaa ilmaa namaaf hin jilbifatiin. Ati sababa uumama qabda, hojii qabda, fi kaayyoo qabda. Kana yoo beektee, yaaddoo fi shakkii sirra hin hafan. Namni ofitti amanamu yeroo hundaa ifa sammuu qabu; yaada namaa fi qeeqa nama biraa isa hin jijjiiru.
3. Mul’ata Keef Amanuu
Namni ofitti amanamu yeroo hundaa mul’ata ifaa qaba. Inni waan fedhu beeka, akkamitti akka gahus tilmaama. Oduu nama biraa hin dhagahu, “nama na arrabsan” yookaan “kan na hin amanne” jedhee of duuba hin deebisu.Kunis murannoo guddaa barbaada — sababni isaas, mul’ata tokko dhugoomsuuf yeroo, obsaa fi hojii barbaachisa.
📌 Yaadadhu:
Oduu namaa osoo hin taane, mul’ata kee dhagahi.Qeeqa irraa baradhu, garuu of hin jijjiirin.Kaayyoo kee irratti xiyyeeffadhu — hanga dhumaatti.
4. Akkaataa Ofitti Amanamuu Jajjabeessuuf.
Ofitti amanamummaan waan dhalootaan kenname miti;hojii fi muuxannoo irraa baratama. Kunoo, fakkeenya muraasa:Kaayyoo ifaa fi xinnaa kaa’iKaayyoon ifaa, akka sammuu kee qajeelchu si gargaara. Milkaa’inni guddaan, tarkaanfii xixiqqaa irraa ka’a.Of ilaalcha gaarii qabaadhuDogoggora yommuu gootu of hin abaadin; dogoggora san irraa baradhu. Namni dogoggora irraa baratu, yeroo biraa daran cimaa ta’a.Hojii xixiqqaa jalqabiYeroo hedduu nama tokko rakkoo guddaa ilaalchisee abdii kutachiisa. Garuu yoo tarkaanfii xiqqaa jalqabde, injifannoon sirra dhufa.Namoota si deeggaran filadhuNamni si jajjabeessu, si qajeelcha. Namoota si xiqqeessan irraa fagaatu; warri akka si fakkaatu, si jajjabeessuuf jiran ta’u.Kadhannaa fi yaada sammuu fayyadamiKadhannaa fi yaada sammuu fooyya’aa waliin of to’achuun ofitti amanamummaa cimaa fidda. Sammuun tasgabbaa’aa fi amantii cimaa qabu waan hin laaffanne hojjeta.
5. Ofitti Amanamummaa fi Hojii.
Ofitti amanamummaan hojii keessatti iddoo olaanaa qaba. Namni ofitti amanamu carraa hin eegu, carraa ijaara. Namni ofitti hin amanamne immoo yeroo hedduu sodaa fi yaaddoo isa dura dhaaba.Namni ofitti amanamu, rakkoo hin sodaatu — furmaata barbaada.Namni ofitti hin amanamne, furmaata argees sodaa isa duuba hidhata.Yeroo hojii keessatti, ofitti amanamummaan si gargaara akka murtii sirrii fudhattu, haala jijjiiramaaf of qopheessu fi namoota biroo qajeelchuuf.6. XumuraOfitti amanamummaan hin dhalatu guyyoota muraasa keessatti. Garuu yeroo jalqabuun isaa, daandii milkaa’inaaf balbala bana. Rabbii sii uumeef jedhee ofitti amanachuun, oduu namaa irraa fagaatanii, mul’ata ofii irratti xiyyeeffachuun — kun bu’a qabeessaadha.Har’a irraa eegali — ofitti amani, hojii jalqabi, yaada kee ifa godhi. Sodaa fi shakkii dhabii. Milkaa’inni kee yeroo muraasa booda siif ifa ni ta’a.“Ofitti amanuun, duubatti hindeebi’u; fuuldura deema. Qalbii ifaa qabu qofatu ifa argata.”© 2025 eybo.tirushop.com Jundii | Blog Oromoo Hubannoo fi Jajjabeessaa
