Jireenyi nama tokko keessatti yeroo hundaa sirriitti hin deemtu. Yeroo tokko-tokko waan hundi akka citu, akka dukkanni sitti bu’e, akka abdii dhabdeetti sitti mul’ata. Namni kamiyyuu rakkoo irraa bilisa miti; garuu nama hunda addaan baasuu danda’u, akka nama rakkoo keessa jajjabina qabu fi kan jajjabina dhabu gidduutti dha.
Rakkoon yoo si qunname, ofii kee hin gaafatin, “Maaliif anaa?” jedhi osoo hin taane, “Akka ani jajjabaadhuuf wanti kun natti dhufe maali?” jedhi. Dhugumatti, rakkoon si cimsuuf dhufa — si balleessuuf osoo hin taane. Akkuma ibiddi meetii qaraa jabeessu, rakkoonis lubbuu namaa, yaada namaa fi ofitti amantummaa namaa jabeessa.
1. Rakkoon Diina Keeti Mitii – Leenjisaa Keetiidha.
Namni rakkoo irraa fagaachuu barbaadu, jireenya salphaa barbaada. Garuu jireenyi salphaan hin jiru. Rakkoon akka leenjisaa keetiitti si qopheessa, si leenjisa, si cimaa taasisa. Yeroo rakkoon si tuqu, yaadi kee akka hin laaffanne, akka hin jilbeeffanne si godha.
Namni rakkoo keessa darbe, waa’ee dhugaa, waa’ee nama, waa’ee ofii fi waa’ee jireenya sirriitti barata. Kanaaf, rakkoon diina miti — barnoota hin baratin nama barsiisa.
2. Jajjabina Qabuun Hin Jiran, Jajjabaadha Ta’uu Murteeffadhu.
Jajjabina jechuun waan nama haaraa miti; gocha murteeffame dha. Namni jajjabaa yeroo hundaa jajjabaa dhalate miti; garuu rakkoo keessa hin jilbeeffanne dha.
Jajjabina jechuun:
• yeroo rakkattu immoo carraa argaa dandeessuu,
• yeroo miidhame immoo boqonnaa ofitti kennuu,
• yeroo abdii dhabde immoo yaada haaraa uumuudha.
Namni jajjabaa yoo duuba gaarii hin mul’anne illee, fuuldura abdii qabaata. Namni jajjabaa yoo ammas kufe, ka’a; yoo tuffatame, of kabaja; yoo laallatame, of irraa ol ka’a.
3. Baqachuun Furmaata Hin Ta’u.
Namni rakkoo irraa baqatu, rakkoo san irra darbuun osoo hin taane, rakkoo san dabalaa jira. Rakkoon si hordofa — hanga itti fuftutti. Yoo ati rakkoo keessa hin dhaabbatin, rakkoon si dabalatee guddata. Kanaaf, rakkoo kee irraa hin baqin; isa qunnamuuf murannoo qabaadhu.
Baqachuun yeroo muraasaaf boqonnaa siif fakkaata, garuu rakkoon sun boodas si barbaada. Akkasitti lubbuu fi qalbii kee dadhabsiisa.
Rakkoon si barsiisuun dura hin deemu. Inni sirna kee diiguuf osoo hin taane, akka ati of irra ijaarrattuuf si yaama. Kanaaf rakkoo ofii kee ilaaluu fi hubachuu baradhu, osoo hin jallatin.
4. Yoo Ati Hin Jajjabaanne, Rakkoon Hin Baddu.
Rakkoon hin baddu; yommuu ati jajjabaadhu, yeroo san rakkoon salphata. Rakkoon salphachuu jalqaba yommuu yaadni kee jijjiiramu. Rakkoon hin geeraru, garuu yaada namaa jijjiira. Kanaaf, yoo ati yaada jijjiirte, rakkoon sirra darbu jalqaba.
Namni dadhabaan rakkoo isaa guddisuu fi of xiqqeessu; namni jajjabaas rakkoo isaa xiqqeessa, of immoo olkaasa.
Rakkoon akka haroo dukkanaa ti; yoo jajjabinaan keessa seenne, darbee daandii argita. Yoo sodaattee duuba deebi’e, achuma hafeeti si liqimsa.
5. Rakkoon Si Hin Jabeessine Hin Baddu.
Namni rakkoo keessa darbee hin badne hin jiru. Garuu namni rakkoo keessa darbee hin baranne, yeroo baay’ee iddoo san irra deebiya. Rakkoon si barsiisu, si cimsu, si tolcha — yoo ati sirriitti itti fayyadame.
Rakkoon si miidhuu danda’a, si boorsuu danda’a, garuu yoo ati qalbii fi jajjabina qabde, rakkoon sun si miidhuu hin danda’u. Yeroo tokko rakkoon sun nama biraaf seenaa si taasisuu danda’a.
Xumura
Rakkoon jireenya keessaa hin badu. Namni jireenya keessa jiraatu hundi rakkoo ni arga. Garuu waan murteessaa ta’e, rakkoo sana akkamitti ilaalta, akkamitti itti dhaabbatta, akkamitti irraa baratta akka ta’e dha.
Jajjabinni furmaata rakkoo hundaati.
Rakkoon hin baddu yoo ati hin jajjabaanne.
Yoo ati jajjabaadhu, rakkoon ofuma isaatiin si duraa badu.
Barreeffama kana jalatti yaada xumuraa tokko haa yaadannu:
“Rakkoon si cimsuuf dhufa, si balleessuuf osoo hin taane. Jajjabaadhu — rakkoon sun siif barnoota ta’a.”
